en | pl
O MUZEUM WYSTAWY WYDARZENIA BADANIA/PROJEKTY EDUKACJA WYDAWNICTWA PRASA ZBIORY ONLINE

MUZEUM HISTORII FOTOGRAFII
X
X


O MUZEUM / fotografia artystyczna

Jan Bułhak, Zaułek wileński z dzwonnicą św. Jana, ok. 1913 r.



Jan Bułhak, Wilno, kościoły, 1911/1937 r.



Jan Bułhak, Scena z przedstawienia teatralnego „Cyd”, 1924 r.



Jan Bułhak, Kiermasz na św. Kazimierza w Wilnie, 1937 r.



Józef Rosner, Portret żony, 1927 r.



Jan Neuman, Kolorowa dziewczyna, 1931 r.



Jan Neuman, Defilada, 1936 r.



Bolesław Gardulski, Na zboczach Jaworzyny, l. 30/40 XX w.



Fortunata Obrąpalska, Przekleństwo, 1947 r.



Fortunata Obrąpalska, Chimera, 1948-50 r.



Fortunata Obrąpalska, Profil, 1949-57 r.



Paweł Pierściński, Sinusoida, 1956 r.



Paweł Pierściński, Trapez, 1957 r.



Zdzisław Beksiński, Okna, 1958 r.



Zdzisław Beksiński, Akt, 1959 r.



Jerzy Lewczyński, Drzwi, 1971 r.



Jerzy Lewczyński, Tryptyk znaleziony na strychu, 1971 r.



Andrzej Różycki, Zatruta studnia, 1965 r.



Andrzej Różycki, Polska jesień, z cyklu Koszulki Panny Marii, 1986 r.



Andrzej Lachowicz, Fotografia Konkretna, 1978 r.



Andrzej Lachowicz, Fotografia Konkretna, 1976 r.



Natalia LL, Sztuka konsumpcyjna, 1974 r.



Natalia LL, Sztuka konsumpcyjna, 1974 r.



Zbigniew Dłubak, Tautologie, 1970 r.



Zbigniew Dłubak, Asymetria 500B, 1991 r.



Waldemar Jama, Śmierć mojego miasta, 1992 r.



Janusz Leśniak, Krawiec, 1987 r.



Janusz Leśniak, Zamek Potockich w Łańcucie, 2001 r.


Kolekcja fotografii artystycznej

Fotografia artystyczna reprezentowana jest w zbiorach Muzeum Historii Fotografii przez około 3 tysiące prac, autorstwa ponad 100 twórców. Przekaz Krakowskiego Towarzystwa Fotograficznego dla powstającego w 1986 roku Muzeum obejmował oprócz licznych zdjęć atelierowych i dokumentalnych także fotografie artystyczne, wśród których znajdowało się szereg cennych obiektów. Szczególną rangę mają pozyskane wówczas prace autorów współtworzących piktorialny nurt polskiej fotografii przed 1939 r.: Jana Bułhaka i Wojciecha Buyko oraz innych artystów z kręgu Fotoklubu Polskiego i Fotoklubu Wileńskiego, m.in. J. Farbotki, M. Krysztofika czy Jana Neumana, którzy swój warsztat budowali w oparciu o wyrafinowaną estetykę odwołującą się do malarstwa i upodobanie do stosowania technik swobodnych.

Za spektakularny sukces muzealny uznać można pozyskanie do kolekcji ponad 200 prac Fortunaty Obrąpalskiej, której twórczość z przełomu lat 40. i 50. XX w. ujawnia kreacyjny potencjał fotografii, zadając pytania o jej sens i przesłanie jako autonomicznego medium. Współdziałanie ze środowiskami fotograficznymi oraz penetracja rynku to pozwoliły na pozyskanie kolejnych zespołów prac i stałe poszerzanie kolekcji poprzez darowizny, zakupy i przekazy depozytowe. W ten sposób muzealną kolekcję wzbogaciły prace Zbigniewa Dłubaka z lat 40. ubiegłego wieku, zaświadczające o złożonym, dwoistym charakterze przekazu fotograficznego, który wiernie odzwierciedlając rzeczywistość pozwalał zobaczyć ją jednocześnie w nowatorski sposób.

Ważne dla rozwoju kolekcji było pozyskanie dzięki Jerzemu Lewczyńskiemu prac autorów znaczących dla historii polskiej fotografii. Do najbardziej interesujących spośród nich należą przykłady działań w nurcie Antyfotografii. W twórczości Zdzisława Beksińskiego widoczne były wpływy naturalistycznego ekspresjonizmu znajdujące odbicie w fragmentaryzacji portretowych wizerunków oraz w obrazach zdegradowanego, poddanego fizycznej manipulacji ciała. Z kolei J. Lewczyński unikając estetyzacji i sentymentalizmu skupiał się na dramaturgii zawartej w prostych historiach. Ich twórczość przynosi prekursorską zapowiedŁº problemów, które pojawią się w sztuce konceptualnej lat 60. i 70. Prace B. Schlabsa były abstrakcyjnymi kompozycjami, powstałymi w wyniku manualnej ingerencji na negatywach i nawiązującymi pod względem formalnym do malarstwa informel.

W twórczość Andrzeja Różyckiego wpisana jest kreacja niecodzienności, stąd pojawiające się w jego pracach odwołania do świata nierzeczywistego: idei, marzeń, symboli, narodowych mitów i pamięci, zarówno indywidualnej, jak i zbiorowej. Odmienne motywacje towarzyszyły Zbigniewowi Łagockiego i Wacławowi Nowakowi, którzy osiągali ekspresyjny efekt obrazów ciała poprzez deformację obrazu wspomaganą montażem, manipulacją planem i umiejętnym operowaniem projekcją świetlną.

Kolejny z klasycznych tematów fotografii – pejzaż, reprezentowany jest w zbiorach MHF m.in. przez prace przedstawicieli Kieleckiej Szkoły Krajobrazu: Tadeusza Jakubika i Pawła Pierścińskiego. Podzielali oni pogląd, iż zapis powstały z obserwacji natury, poparty biegłością warsztatową stać się może uniwersalną przestrzenią w szczególny sposób poruszającą wrażliwość i dostarczającą wzruszeń.

Różnorodność, rozproszenie i niejednolitość twórczych postaw to cechy związane z historycznym rozwojem polskiej fotografii artystycznej rzutujące niewątpliwie na kształt muzealnej kolekcji. Dodatkową trudność stwarza fakt, iż na przestrzeni czasu wiele fotografii zaginęło bezpowrotnie bądŁº uległo zniszczeniu, tym ważniejsze z kolekcjonerskiego punktu widzenia było pozyskanie przez Muzeum prac Zbigniewa Dłubaka, Andrzeja Lachowicza i Natalii Lach- Lachowicz - artystów działających w ramach PERMAFO. Wymienieni artyści uczestniczyli w procesie przewartościowania koncepcji dzieła sztuki przechodząc od reprezentacji i ekspresji do komunikowania i działania oraz od malarskiej plastyczności do medializmu.

Istotna dla polskiej fotografii ostatnich dekad jest atomizacja jej obszaru skutkująca pojawieniem się różnorodnych projektów o charakterze osobistej, intymnej wypowiedzi umieszczonej w kontekście zmieniającej się współczesności. W kolekcji MHF przykładami zróżnicowania postaw wynikłych z połączenia wątków autobiograficznych z uniwersalnymi mogą być prace Waldemara Jamy i Janusza Leśniaka. Pierwszy z nich posługując się cytatem i symbolem tworzy obrazy o wyrafinowanej estetyce, w przewrotny sposób odnoszące się do współczesnej egzystencji człowieka. Z kolei prace Janusza Leśniaka, fotografującego własny cień w krajobrazowej lub architektonicznej scenerii, są przede wszystkim autoportretowymi studiami, w których cień autora staje się sygnaturą potwierdzającą harmonię i spokój płynące z kontemplacji chwili.

Kolekcja fotografii artystycznej w Muzeum Historii Fotografii jest nie tylko oczywistą przestrzenią zachowania materialnej i historycznej substancji zgromadzonych obiektów, ale także otwartym obszarem dla zadawania pytań, dyskusji, uzupełnień i reinterpretacji. Świadomość złożoności powyższych zagadnień towarzyszy systematycznemu opracowywaniu oraz prezentacjom zgromadzonych prac na wystawach i w publikacjach muzealnych.

Marek Janczyk


do góry
© Copyright MHF w Krakowie, 2017
© Copyright MHF w Krakowie, 2017
Design: teren prywatny
Design: teren prywatny
Dofinansowano ze środków
Programu Wieloletniego Kultura+