en | pl
O MUZEUM WYSTAWY WYDARZENIA BADANIA/PROJEKTY EDUKACJA WYDAWNICTWA PRASA ZBIORY ONLINE

MUZEUM HISTORII FOTOGRAFII
X
X


O MUZEUM / nabytki

Janusz Leśniak, Mandala 4830, 2008 r.



autor nieznany, żołnierze Legionów Polskich, II Brygady, Bukowina 04.08.1915 dar Marii Ambros



Andrzej Lachowicz, Fotografia konkretna, 1976 dar Andrzeja Lachowicza



Andrzej Lachowicz, Się, ok. 1973 dar Andrzeja Lachowicza



powiększalnik, Focomat II a, prod. Ernst Leitz, dar Bogumiły Dziurzyckiej



aparat fotograficzny, Robot II, prod. Robot Foto & Electronic Düsseldorf, 1939-1951 dar Jana Oberbeka



Jakubik Tadeusz, Klonówka V, ok. 1970 Dar Andrzeja Kosierkiewicza



Andrzej Kramarz, Wobec sacrum i profanum, 18.08.2004 dar Andrzeja Kramarza



autor nieznany, Danusia Begińska i Mika Paszkiewicz na ulicy, Lwów 1931 dar Wiktorii Paszkiewicz



autor nieznany, tableau szkolne. Absolwentki szkoły Handlowej we Lwowie. Rok 1933 dar Wiktorii Paszkiewicz



autor nieznany, fotografia lotnicza, kopiec Kościuszki w Krakowie, l. 20. XX w. dar Marty Góry



Pierściński Paweł, Szachownica pól, 1984 dar Pawła Pierścińskiego



Wiśniowski Bogdan, fragment owada (spider hunter wasps), 2007 dar Bogdana Wiśniowskiego



Ferguson Jesseca, Pica, 2004 dar Jesseci Fergusson



Ferguson Jesseca, 2001 dar Jesseci Fergusson



Krzysztof Pawela, dzieci w oknie, Pełty koło Szczytna 1982 dar Krzysztofa Paweli



Krzysztof Pawela, zaganianie konia, Mazowsze 1986 dar Krzysztofa Paweli


 

2016

„Fotografia tożsamości” Stefana Wojneckiego

Na szczególną kolekcję prac Stefana Wojneckiego składa się 12 unikatowych obiektów opatrzonych wspólnym tytułem „Fotografia tożsamości”. Do ich wykonania autor użył fotografii przechowywanych w rodzinnym albumie. Wybrane przez Wojneckiego zdjęcia to portrety bliskich osób, sceny z szczęśliwego dzieciństwa oraz zdjęcia z wakacji powstałe około sto lat temu. Ze względu na swoją tematykę są one, pomimo upływu lat, bliskie współczesnym widzom. Kiedyś takie fotografie gromadzono w opasłych albumach, dziś ich wirtualne odpowiedniki zapełniają dyski pamięci, wciąż pełniąc funkcję cennych dokumentacji życia.
 Poprzez powiększenie kadrów i ich przeniesienie na malarskie blejtramy, artysta zmienia rangę kadrów, a jednocześnie kieruje uwagę widza ku identyfikacji przedstawionych na nich osób i motywów, które dzięki temu stają się bardziej wyraziste i bliższe oglądającym. Dzięki temu portrecie malarza Wojciecha Kossaka czy rannego w wojnie polsko-bolszewickiej można odnieść nie tylko do pojedynczych osób, traktując je jako inspirację dla narracji o historii czy kulturze. Podobnie potraktować można zaskakujące ciekawostki, zdjęcia: autora z pierwszego kursu fotograficznego, wczesnego pokazu samolotowego czy słynnego transatlantyku „Stefan Batory”. Prywatne i publiczne historie łączą się w tych pracach, w przekonujący sposób podkreślając rangę jednostkowego doświadczenia i pojedynczego epizodu, szczęśliwie utrwalonego i dzięki fotografii możliwego do dalszego wykorzystania, jako źródło wiedzy czy impuls pobudzający wyobraźnię oglądającego.
Istotne, że w procesie wywoływania obrazów artysta poddał prace manipulacjom odbierającym im fotograficzną jednoznaczność i nakierowanym na zaakcentowanie nierozerwalności związku fotografii z pamięcią. Nie chodzi tu jednak tylko o wydobycie funkcji fotografii jako dowodu, lecz czytelną ilustrację nieokreśloności procesów świadomościowych, współtworzących tożsamość. Dzięki temu kolekcja Stefana Wojneckiego "Fotografia Tożsamości" oscyluje wokół tematu, który nurtuje ludzkość od starożytności po dzień dzisiejszy poszukiwanie tożsamości i próba zdefiniowania siebie. Temat poruszany we wszystkich możliwych dziedzinach nauki i sztuki, musiał pojawić się w centrum fotograficznych poszukiwań. Wojnecki zajmuje postawę artysty-badacza, podejmującego refleksję nad wpływem historii oraz odziaływań środowiskowych na kształtowanie tożsamości. Między innymi dzięki temu, projekt choć zrealizowany już kilkadziesiąt lat temu, nie stracił na aktualności. Doświadczenia związane z oczekiwaniem lepszej przyszłości oraz nadzieją rozwoju na równi ze świadomością ciągłości politycznych kryzysów i ekonomicznego niepokoju są stale obecne w społecznej świadomości. Także w naszych czasach fotografie Wojneckiego stanowią doskonałą inspirację dla refleksji ułatwiającej wyrażanie siebie wobec trudnej współczesności.

 

Z kręgu "itd." - zdjęcia Anny Musiałówny, Stanisława Cioka, Sławka Biegańskiego, Andrzeja Polca, Włodzimierza Pniewskiego


Dzięki dotacji z MKiDN w 2016 roku Muzeum zyskało możliwość rozbudowy o ponad 300 zdjęć kolekcji fotografii reportażowej z lat 70. i 80. XX wieku.

Zakup znacząco uatrakcyjnił konsekwentnie tworzoną muzealną kolekcję fotografii reportażowej i społecznej i zawierającą się w niej kluczową kolekcję fotografii reportażowej z kręgu magazynu „itd.”, która w latach 2003-2009 została zapoczątkowana pozyskaniem 320 prac autorstwa Andrzeja Baturo, Hanny Musiałówny, Macieja Osieckiego i Krzysztofa Paweli. Szczególna wartość i znaczenie tych fotografii polega na tym, że zostały wykonane przez najlepszych polskich fotoreporterów tamtego okresu, którzy stworzyli nieformalną grupę skupiną wokół charyzmatycznego „Sławka” Biegańskiego.  Dzięki zakupowi kolekcja stanie się reprezentatywnym zbiorem dla tego kręgu wybitnych fotografów, jak również reprezentatywnym przykładem niezależnego dziennikarstwa fotograficznego.

Zaangażowana społecznie fotografia reportażowa jest szczególnie ważna ze względu na świadomie operowanie dokumentalnością dla rejestracji ważnych zjawisk społecznych, przez to zawiera konkretny i zrozumiały przekaz informacyjny. Ten rodzaj dziennikarstwa w latach przełomu solidarnościowego stał się nie tylko niezwykle ważny ze względu na ówczesne spektrum  wydarzeń i przemian społecznych ale również z powodu spektakularnych zmian jakie zachodziły w polskim dziennikarstwie pod koniec lat 70. i w latach 80.

 Ze względu na charakterystyczny dobór tematów i sposobów obrazowania rzeczywistości fotografie zostały nazwane przez Jerzego Lewczyńskiego „Czarnym reportażem”. Sprawiła to przekora wobec wszechobecnej propagandy sukcesu charakteryzującej okres rządów Edwarda Gierka. Charakterystyczne dla działalności tych reporterów było rejestrowanie mało chwalebnych społecznie obszarów biedy, zacofania, brzydoty, przejawów głupoty urzędników, a z drugiej strony dokumentowanie niemile widzianej religijności Polaków, strajków i manifestacji.  Zdjęcia przedstawiają - w postaci pojedynczych ujęć lub serii - sceny uliczne; sceny z życia pojedynczych bohaterów, m.in. reportaże o wielodzietnych rodzinach; manifestacje polityczne, m.in. sierpień 1980 r. w Stoczni Gdańskiej; uroczystości i wydarzenia religijne, m. in. wizyty JPII; serię zdjęć dokumentujących życie w osadzie Romów; sceny uliczne: kolejki, zabawy dzieci na podwórkach; sceny z życia wsi, handlarzy na targu; budowniczych zakładów przemysłowych oraz zabawy i rozrywkę (wesołe miasteczko, festiwal w Jarocinie, wesele)

W pracach w/w fotografów wykształcił się nie tylko charakterystyczny styl - nawiązujący do zdjęć Henri Cartier-Bressona i reporterów z agencji Magnum - ale przede wszystkim powstał wnikliwy zapis dehumanizacji społeczeństwa, z drugiej strony, rodzących się i coraz rozleglejszych protestów społecznych i przejawów kontestacji systemu.

 

 

2010

Fotografia artystyczna
dar Janusza Leśniaka z Krakowa

Dar członka ZPAF, cenionego od lat jako autora pełnych harmonii, a jednocześnie wieloznacznych fotografii nasyconych osobistym klimatem. Element uduchowienia w twórczości Janusza Leśniaka nabiera szczególnego wymiaru w pracach określanych jako Mandale. Powstają w starannie wybranej przestrzeni, z wykorzystaniem ruchu zmiennej ogniskowej obiektywu, wskutek czego zyskują niezwykłą dynamikę, nasycenie energią i intensywnym kolorem. Mandale Leśniaka są ilustracją wyższych stanów skupienia: uduchowionego z materialnym, dynamicznego ze statycznym, subtelnej kruchości z potencjałem energii. Jeśli „ leśniaki „ – jak w środowisku żartobliwie nazywa się prace artysty - określić można jako mikrokosmosy, to ostatnie dokonania artysty zbudowane z plam, strug i ekspresyjnych cieni, zasługują raczej na miano kosmicznych. Jak mówi w rozmowie z Janiną Hobgarską sam autor: „Znajduję miejsca o różnych obliczach i to one w jakiejś mierze kształtują wygląd tej fotografii. I dalej trafiam na różnorodność i bogactwo, które mają otaczać sylwetkę człowieka.” Symbolika tych przedstawień zdaje się być bliska interpretacji Junga, dla którego mandala była wyrazem alchemicznego procesu oczyszczania i uszlachetniania, w którym ciemność rodzi światło a to, co nieświadome staje się świadome w procesie życia i wzrostu. Starannie wybrane fotografie tego cyklu będąc ważnym uzupełnieniem dotychczasowej reprezentacji „leśniaków” w kolekcji muzealnej pozwalają pełniej zrozumieć motywacje twórczej postawy ich autora.

Fotografia wojenna i wojskowa
Dar Alicji Bobrowskiej z Piotrkowa Trybunalskiego

Album z 228 fotografiami czarno-białymi o tematyce wojennej. Zdjęcia wykonano w 1915 roku na froncie I wojny światowej na ziemiach polskich. Austriacki oficer służb technicznych posuwał się za frontem i prowadził odbudowę szlaków komunikacyjnych, udrażniał je na potrzeby armii. Musiał być jednocześnie miłośnikiem fotografii, ponieważ dokumentował niemal każde miejsce swojego postoju, każdy odbudowywany most, drogę. Chyba zdawał sobie sprawę z wagi własnej pracy, bo każde zdjęcie podpisywał. Na jego drodze wojennej znalazły się też zdobyte kolejno rosyjskie twierdze: Dęblin, Brześć Litewski. Zainteresowało go również budownictwo sakralne Podlasia, stąd na kadry trafiły cerkwie i kościoły Łukowa, Międzyrzecza Podlaskiego, Terespola i kilku innych miejscowości. Często zniszczone, ze śladami niedawnych walk. Innym tematem są pobojowiska, rozbite linie rosyjskiej obrony, czy wypalone całe kwartały miast, jak np. kompletnie zniszczone Puławy. Album stanowi niezwykłą relację z kilkumiesięcznej służby na froncie człowieka, który nie tylko uczestniczył w wydarzeniach, ale też je dokumentował. Album zawiera unikatowe zdjęcia, dokumentujące fotograficznie znane dotychczas tylko z literatury wydarzenia Wielkiej Wojny.

Fotografia górska
Dar Tomasza Schramma z Poznania

Dar złożony z 28 fotografii Wiktora Ryszarda Schramma – naukowca , twórcy biochemii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także podróżnika i alpinisty, którego pasją była też fotografia traktowana jako dokumentalny i osobisty zapis doznań i wrażeń w kontakcie z przyrodą . Odbitki wypracowane technicznie, opisane godłem wysyłał na różne konkursy fotograficzne, brały także udział w wystawach. Bromowe fotografie przekazane przez syna Tomasza do muzealnej kolekcji powstały w latach 50. XX w. w Tatrach i Bieszczadach. Wyróżnikiem tego zespołu, dodatkowo określającym autora , jest autoportret uczonego w pracowni chemicznej.

Sprzęt fotograficzny
Dar Jacka Kmiecia z Sosnowca

Dar obejmuje dwa cenne profesjonalne projektory kinematograficzne z początku lat 20-tych XX wieku wyprodukowane w firmach Johannes Nitzsche z Lipska oraz Ertel Werke z Monachium. W zestawie z projektorami znajdują się przewijarki do taśm filmowych, oryginalne szpule oraz samorozkładający się ekran o nazwie Stella. Bardzo interesujące są też rzutniki i zestawy przeŁºroczy, szczególnie wykonany niemal całkowicie z mosiądzu rzutnik do przeŁºroczy Ornak, wyprodukowany w okresie międzywojennym w Warszawie.

Sprzęt fotograficzny
Dar Piotra Borgieła

Sprzęt fotograficzny zgromadzony przez jego ojca Alojzego Borgieła (1917-2009) w czasie wojny . pracownika Photohaus-Pallmann w Bielsku-Białej , gdzie wykonywał zdjęcia portretowe, reporterskie, krajobrazowe do pocztówek, po wojnie zaś intensywnego uczestnika życia fotograficznego w tym mieście. Zdobył olbrzymie doświadczenie w obróbce barwnych materiałów, był nauczycielem w kółkach fotograficznych, konsultantem w laboratoriach, świadczył usługi w zakresie naprawy sprzętu fotograficznego. Przekazana darowizna obejmuje blisko 50 aparatów fotograficznych różnych producentów, różnego typu akcesoria fotograficzne (światłomierze, filtry itd), a także cenny zbiór powiększalników i sprzętu ciemniowego oraz aparat Pentazet do zdjęć ultraszybkich Zbiór wraz z zebranymi informacjami jest cennym przyczynkiem do historii kolekcjonerstwa fotograficznego oraz dziejów fotografii bielsko-bialskiej.
 

2009

Fotografia wojenna i wojskowa
Dar Marii Ambros z Krakowa

Zawiera ponad 300 fotografii czarno-białych o tematyce wojennej, przedstawia działania Legionów Polskich w latach 1914-1916. Autorami są sami legioniści, kilku z nich założyło „spółkę fotograficzną”: Tadeusz Pawlas, Leopold Rudke, Kazimierz Mach i jeszcze inni, dokumentowali wydarzenia na froncie karpackim, besssarabsko-bukowińskim i wołyńskim. Na zdjęciach widzimy okopowe życie, ćwiczenia, przemarsze i rzadkie chwile relaksu, portrety dowódców, oficerów i zwykłych legionistów. Dzieje jednej z trzech brygad Legionów Polskich – II Brygada w latach 1915-16 miała niekompletną dokumentację wojennych losów, zbiór wypełnia tę lukę. To także przykład rodzącego się w latach I wojny światowej polskiego reportażu wojennego. Autorzy w pełni zdawali sobie sprawę z celowości rejestracji otaczających ich wydarzeń, zdjęcia są podpisane, sygnowane i datowane, co jeszcze bardziej podnosi ich wartość.

Fotografia wojenna i wojskowa
Dar Jana Praszałowicza z Krakowa

To dwa albumy z 284 fotografiami oraz zestaw zdjęć - reportaż o tematyce sportowej z dwudziestolecia międzywojennego. Albumy zawierają fotografie dokumentujące ilustrujące tworzenie i działalność Policji Państwowej oraz Korpusu Ochrony Pogranicza na terenach województwa wileńskiego. Portrety obsad posterunków policji, inspekcje w terenie, granica polsko-rosyjska wraz z „zaglądaniem’ kamerą przez graniczny kordon do sąsiada stanowi tematykę fotografii. Zdjęcia prezentują również tworzenie klubów sportowych, zawody i treningi drużyn policyjnych. W darze odnajdujemy fotografie zabytków i krajobrazów Wileńszczyzny wykonane w modnej wówczas konwencji piktorializmu. Pośród zdjęć znalazły się między innymi prace Jana Bułhaka i Leopolda Siemaszko. Bogato zdobiony album, dedykowany ojcu darczyńcy, komendantowi Policji na WileńszczyŁºnie, jest ciekawym przykładem wykorzystania zdjęć jako formy foto-pamiętnikarstwa. To także ilustracja tworzenia wycinka polskiej państwowości na Kresach Płn-Wsch.

Fotografia artystyczna
Dar Andrzeja Lachowicza z Wrocławia

Twórczość tego artysty przynależy w znacznej mierze do konceptualnego nurtu fotografii lat 70. XX w. – okresu poszukiwań nowych tematów i środków wypowiedzi dla możliwie najpełniejszego, spontanicznego obrazowania rzeczywistości. Odnajdując inspirację w tym co codzienne i zwyczajne, artysta wyrażał w swoich pracach autorską koncepcję sztuki permanentnej, czyli wolnej od dotychczasowych, krępujących estetycznych oraz formalnych uwarunkowań. Z tego zakresu pochodzi 27 ofiarowanych Muzeum własnych fotografii, składających się na cykle: „Fotografia konkretna oraz Ani wschód ani zachód słońca”, które są kompletnymi wystawami zrealizowanymi przez A. Lachowicza w latach 70. ubiegłego wieku. Cykl „Ani wschód ani zachód słońca” stanowi kontemplacyjny zapis odnoszący się do poszukiwań energii tkwiącej w rzeczywistości, a jednocześnie jest analizą złożoności czasu i rejestracją jego ciągłości. Zestaw prac zatytułowany „Fotografia konkretna” można interpretować jako artystyczną refleksję nad prywatną obecnością, poprzez nadawanie elementom banalnej rzeczywistości funkcji osobliwego, autorskiego znaku. Podkreślić warto, iż są to jedne z nielicznych ocalałych oryginałów z czasu działalności neoawangardowej Grupy Permafo, której artysta był współzałożycielem.. 

Fotografia artystyczna
Dar Jerzego Lewczyńskiego z Gliwic

Jeden z najwybitniejszych polskich fotografów, twórca archeologii fotografii, konsekwentnie penetrujący obszary nierozpoznanych wcześniej działań w tym obszarze oraz niestrudzony nauczyciel myślenia obrazem. Spośród podarowanych Muzeum 10 prac należących do chętnie podejmowanego tematu portretu rozumianego jako foto-opis i foto-kreacja, wyróżnić można zwłaszcza trzy. Zestaw „Nasze pomniejszenie” nawiązuje do słynnej pracy Lewczyńskiego „Nasze powiększenie” (również w kolekcji MHF) i jest ironicznym komentarzem do codzienności 1989 roku. Fotomontaż „W oczach przyjaciół” (1971) to złożony treściowo, specyficzny autoportret odwołujący się do kondycji materialnej rzeczywistej ale też życzeniowej. Montaż dwóch portretów Zbigniewa Dłubaka zatytułowany „Portret przyjaciela” (2004) powstał krótko przed śmiercią tego wybitnego artysty; do ostatniego zrobionego mu portretu dołożony został wcześniejszy, z lat jego pełnej aktywności twórczej. Wszystkie te trzy prace, nie publikowane dotąd są właściwie odkryciem w bogatym dorobku Jerzego Lewczyńskiego

Sprzęt fotograficzny
Dar Bogumiły Dziurzyckiej z Zabrza

Obejmuje wyposażenie ciemni fotograficznej w tym profesjonalny powiększalnik Focomat firmy Leitz wraz z dedykowaną maskownicą oraz statywy, lampy i akcesoria fotograficzne. Podarowany sprzęt fotograficzny był własnością Czesława Datki fotoreportera działającego w okresie międzywojennym na Górnym Śląsku. W czasie II wojny światowej przebywał on na emigracji w Wielkiej Brytanii. Jako żołnierz PSZ na Zachodzie fotografował ćwiczenia i uroczystości wojskowe. Po wojnie powrócił do kraju i pracował nadal dla wydawnictw prasowych. Po jego śmierci sprzęt ten wykorzystywał jego krewny Władysław Dziurzycki – również fotoreporter gazet śląskich w tym Trybuny Robotniczej.

Sprzęt fotograficzny
Dar Jan Oberbeka z Krakowa

Dar przekazany przez Jana Oberbeka znanego wirtuoza gitary stanowi w większości spuściznę po jego ojcu Eryku pasjonacie fotografii który mieszkał w Łodzi. Jest to duży liczący blisko 100 pozycji zbiór sprzętu fotograficznego. Są to w większości aparaty fotograficzne i obiektywy wyprodukowane w ZSRR począwszy od lat 60-tych po lata 90-te XX wieku, oraz kilka aparatów wyprodukowanych w okresie międzywojennym w Niemczech.

Fotografia społeczna
Dar Krzysztofa Paweli z Warszawy

Krzysztof Pawela – best of the best – nie ulega wątpliwości… za mało znany (to nasza wina).
Fotoreportaż z lat 70. i 80. ubiegłego wieku, czyli tak zwanych ciekawych czasów, miał wiele gwiazd i był na tyle wyrazisty, że doczekał się kąśliwego określenia „czarny reportaż”. Mimo pewnej spójności w sposobie obrazowania życia zdychającego PRL-u, polegającym między innymi na ironicznym i mało budującym spojrzeniu na dokonania władzy, zdjęcia mają szansę uniknąć zaszufladkowania w ogólnym stereotypie obrazu epoki. Nie ma bowiem wątpliwości, że znalazło się w tej grupie fotografów kilka indywidualności, których prace mają w sobie coś więcej niż przenikliwe ujęcie zmierzłej codzienności.
Pawela właśnie taki był, jego fotografia jest woltą wobec tego co fałszywe („RzeŁºnia”), czułością wobec tego co kruche i delikatne (zima i dzieci), dociekliwością tam, gdzie nawet i jemu trudno było nazwać decydującym obrazem na pozór banalne zdarzenie („Świniobicie”). Czasem jego zdjęcia są odrealnione w dziwny sposób. Bezwzględny dokument jest zamazany, wielowarstwowy a nawet poetycki. Po prostu tak wyszło – lał deszcz, dziecko miało komunię, biała sukienka i wianuszek na tle zabłoconego podwórka i poszarpanego przez wiatr stołu dla gości, którzy poszli sobie albo wcale ich nie było. Co powiedzieć o fotografii, na której traktor mija się z zapustną figurą przebierańca? Jest wiele podobnych metafor w fotografii dokumentalnej, ale ja bym tak na to zdjęcie nie patrzyła. (Marta Miskowiec listopad 2010 r.)
 

2008

Fotografia artystyczna
Dar z Andrzeja Kosierkiewicza z Kielc

Dar obejmuje zestaw 47 wielkoformatowych fotografii Tadeusza Jakubika (1925-1999), miłośnika Ziemi Świętokrzyskiej, dla którego fotografia była przede wszystkim cudownym środkiem dla chwytania piękna tej ziemi. Autor był jednym z twórców słynnej Kieleckiej Szkoły Krajobrazu, której głównym ideologiem stał się Paweł Pierściński (obszerny zestaw prac podarowanych przez tego artystę również w zbiorach MHF). Warto podkreślić, iż wśród podarowanych fotografii T. Jakubika, poza krajobrazowymi są także - robione ze znawstwem - zdjęcia miejscowej architektury. Dar znakomicie uzupełnia kolekcję dotyczącą pejzażu, tak istotnego w historii polskiej fotografii, a jego rangę podnoszą opisane i sygnowane zdjęcia wystawowe.

Fotografia naukowa
Dar Bogdana Wiśniowskiego z Ojcowa

Jest to 15 wybranych fotografii morfologii owada z gatunku żądłówek wykonanych przy pomocy specjalistycznej aparatury i wymagających fachowej wiedzy w celu przygotowania „modela” i ostatecznego opracowania zdjęcia. Jest to przykład współczesnej fotografii naukowej ( pierwszy w zbiorach MHF), a jednocześnie posiada walor indywidualnego rozwiązywania problemów niejednokrotnie związanych z tego typu fotografią. Ta makrofotografia skaningowa jest jednocześnie kapitalnym przykładem jak nowoczesna technika obrazowania materiałów organicznych może pobudzać do refleksji nad naturą. Zdjęcia te - niezależne od intencji, dla których powstały - można bez trudu odczytać jako pełne harmonijnego piękna abstrakcyjne kompozycje.

Fotografia dokumentalna podróżnicza
Dar Adama Bunscha z Krakowa

Dar obejmuje ponad 700 fotografii, będących śladem przyjaŁºni rodziny ofiarodawcy z Kazimierą i Stanisławem Alberti - osobami zasłużonymi dla kultury polskiej, związanymi ze środowiskiem zakopiańskim. Zdjęcia, powstałe w okresie międzywojennym podczas licznych wojaży po Europie, między innymi w Grecji, Włoszech i Hiszpanii, zgromadzone w szeregu albumach składają się na zbudowaną z prywatnej wrażliwości opowieść o przyjemności podróżowania i towarzyszącej jej fascynacji kulturą, sztuką i pięknem krajobrazu. Nastrój kontemplacji i spokoju utrwalony w tych obrazach starannie wyselekcjonowanej rzeczywistości sprawia, iż fotograficzna kolekcja staje się nie tylko echem podróży w przestrzeni, ale także powrotem do minionego, niespiesznego czasu i zanurzonych w nim prywatnych historii. Opisywane zdjęcia stanowią również wartościowy przykład powstawania i funkcjonowania fotografii amatorskiej jako narzędzia utrwalania osobistych pasji.

Fotografia wojenna i wojskowa
Dar Marty Góry z Krakowa

To dwa albumy z fotografiami wojskowymi. Pierwszy zawiera 31 fotografii w tym lotnicze zdjęcia Lwowa i Krakowa, oraz zdjęcia (niektóre dramatyczne) ze służby w lotnictwie wojskowym. Album uzupełniają fotografie z wyjazdów oficera Wojska Polskiego do Zakopanego, do Włoch, portrety żołnierzy oraz dwie charakterystyczne fotografie portretowe z czasów wojny polsko-bolszewickiej, znane z częstych reprodukcji : sztab 1 Konnej Armii Rosji Sowieckiej oraz W. I. Lenin przemawiający na wiecu. Zapewne trafiły one do rąk autora w czasie walk na froncie wschodnim. Drugi album to 33 fotografie pamiątkowe z tworzenia pułku kawalerii (2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich) oraz z życia 6 szwadronu samochodów pancernych. Jest to swoistego rodzaju kronika wojskowej kariery młodego chłopaka ze Lwowa: od gimnazjalisty do oficera wojsk pancernych. Dopełnieniem daru jest mała kolekcja fotografii z niemieckiego obozu jenieckiego, gdzie bohater trafił w 1939 roku i portrety grupowe kadry pułku pancernego z Gliwic z lat powojennych.
Albumy i pojedyncze zdjęcia są ilustracją losu wielu Polaków, polskich żołnierzy w I połowie XX w., gdzie służba wojskowa i wojna były znaczącą częścią ich świata. Polityczne losy kraju odbijając się na ich życiu znajdowały odzwierciedlenie w albumach fotograficznych.
 

2007

Fotografia rodzinna
Dar Wiktorii Paszkiewicz z Wrocławia

To ok. 150 fotografii dokumentujących dzieje rodziny Paszkiewiczów i Schneiderów w ciągu prawie siedmiu dekad XX wieku, we Lwowie i Wrocławiu. Dotyczą rozmaitych sytuacji fotografowanych przez członków rodziny i przyjaciół: od kinderbali i szkolnych przedstawień po miejsca pracy, wypoczynek, wycieczki. Zbiór zawiera też szereg portretów atelierowych osób z rodziny w różnych okresach życia, wykonanych przez zakłady fotograficzne gł. lwowskie, a potem wrocławskie. Jest to spójny fotograficzny zapis losów jednej rodziny, nieco zniszczony przez wojenną tułaczkę, co akurat tym fotografiom przydaje specjalnego znaczenia. Jest ono tym większe, że ofiarodawczyni, ostatnia przedstawicielka tego rodu, opisała zdjęcia bardzo szczegółowo, dołączając także opis koligacji rodzinnych. To cenna i nieczęsta sytuacja , żeby prywatna fotografia rodzinna przetrwała w tak zwartym zespole i co ważniejsze – mimo nieraz wieku, który minął od jej powstania – nie stała się anonimowa.

Wobec sacrum i profanum
Dar Andrzeja Kramarza z Krakowa

Fotografa o ustalonej pozycji wśród polskich artystów-dokumentalistów obejmuje 20 barwnych fotografii prezentowanych na wystawie „Wobec sacrum i profanum” z cyklu pod tym samym tytułem. Jest to powstały na Grabarce niekonwencjonalny reportaż dotyczący dwóch odsłon pielgrzymowania: oczyszczenia duszy i świątecznej radości. Dla zobrazowania tej podwójności autor fotografował ciało pielgrzyma: poważne, zmęczone albo rozbawione i radosne.

Sprzęt fotograficzny
Dar Janusza Arciszewskiego z Będzina

Działający w Będzinie zakład fotograficzny Foto Atelier Arciszewski (Studio Arciszewskich) został założony około 1910 roku przez Bronisława Arciszewskiego i działał nieprzerwanie do 1993 roku prowadzony okresowo także przez żonę Bronisława Arciszewskiego Urszulę, a przez ostatnie ćwierćwiecze przez córkę Irenę. Przez ponad 80 lat – poza okresem II wojny, kiedy został przejęty przez Niemców – był więc firmą rodzinną, systematycznie rozwijał działalność, stając się już w latach międzywojennych jedną z ważniejszych firm fotograficznych w Będzinie. Muzeum Historii Fotografii otrzymało bardzo cenne wyposażenie techniczne atelier, gównie w postaci aparatów fotograficznych (w tym podróżne na różne formaty płyt szklanych), oraz obiektywów i akcesoriów jak kasety zdjęciowe, migawki i inne pochodzące z początku XX wieku
Fotografia dokument artystyczny
 

2006

Fotografia artystyczna
Dar Pawła Pierścińskiego z Kielc

Obejmuje 86 czarno-białych odbitek autorskich w formacie wystawowym, przekazanych do kolekcji muzealnej po monograficznej wystawie w 2005 roku. W tym bogatym i różnorodnym zestawie fotografii, szczególnie ważne są prace o tematyce krajobrazowej, stanowiącej główny obszar zainteresowania artysty od początku twórczej aktywności, której efektem było między innymi powołanie i działalność Kieleckiej Szkoły Krajobrazu. Fotografie Pierścińskiego z obszernego cyklu „Portret Ziemi Kieleckiej” składają się na unikatowy, autorski projekt będący świadectwem bogactwa form pejzażu oraz nieograniczonych wręcz możliwości kreacyjnych wynikających z perfekcyjnego wykorzystania fotograficznego warsztatu. Jest to zapis niezwykłej wrażliwości na układy oraz kształty natury - na przeciwstawienia i kontrasty form, ale także najbardziej subtelne tony i detale, podkreślający jednocześnie elementy konstrukcyjne form i architekturę krajobrazu. W efekcie, percepcja wizualna łączy się w twórczości artysty z doświadczeniem intelektualnym i emocjonalnym tworząc przekaz o uniwersalnym znaczeniu.
 

2005

Fotografia artystyczna
Dar Jesseci Ferguson z Bostonu

Cztery prace Jesseci Ferguson artystki fotografki i wykładowczyni stanowią reprezentatywny przykład jej twórczości opierającej się w przeważającej mierze na rejestrowaniu przy pomocy aparatu otworkowego kompozycji zestawionych z różnorodnych obiektów, które zachowane na kliszy jawią się finalnie na papierach fotograficznych sporządzanych przez artystkę wedle receptur z początków XIX wieku.
Reprodukcje obrazów, stare fotografie, wiekowe książki i wypchane zwierzęta, to tylko niewielka część szerokiego wachlarza elementów wpisywanych przez Ferguson w misterne niekiedy kompozycje scenograficzne, które sama nazywa fotografiami krajobrazu wnętrza. Te wyrwane z minionych wieków cytaty przeszłości, skomponowane i sfotografowane przy pomocy urządzenia będącego w istocie echem starożytnej ciemni optycznej (camera obscura) zdają się przywoływać w swej poetyce kompozycje mistrzów malarstwa i grafiki wieków XVI i XVII.


do góry
© Copyright MHF w Krakowie, 2017
© Copyright MHF w Krakowie, 2017
Design: teren prywatny
Design: teren prywatny
Dofinansowano ze środków
Programu Wieloletniego Kultura+